Wat is een APF?

Wat is een Algemeen Pensioenfonds?

Een Algemeen Pensioenfonds (APF) is een nieuw type pensioenuitvoerder en een aanvulling op de bestaande pensioenverzekeraars, premie-pensioeninstellingen (PPI) en bedrijfstak-, ondernemings- en beroepspensioenfondsen.

Een APF is in juridische zin een stichting. Daardoor is een APF onafhankelijk in bestuur en besluitvorming. Bovendien heeft een APF ook geen winstoogmerk ten behoeve van (mogelijke) aandeelhouders. APF-en zijn cq worden onder andere opgericht door commerciële verzekeraars. Deze APF-en moeten worden geleid door bestuurders die geen relatie hebben (gehad) met betreffende verzekeraar. 

Hoeveel APF-en zijn er?

Er zijn momenteel 6 APF-en, waarvan er 4 open staan voor andere werkgevers. DNB houdt risicogebaseerd toezicht op Nederlandse pensioenfondsen, en daarmee ook op APF-en. Een APF mag pas pensioenregelingen uitvoeren als deze in het bezit is van de DNB-vergunning.

Van de 6 APF-en zijn er 4 APF-en opgezet door verzekeraars. Daarnaast hebben PGGM (de uitvoeringsorganisatie van het bedrijfstakpensioenfonds Zorg en Welzijn) en de ondernemingspensioenfondsen van Unilever een APF opgezet. Volo, de APF van PGGM, heeft inmiddels aangegeven zichzelf op te gaan heffen en de APF van Unilever staat uitsluitend open voor onderbrenging van pensioenregelingen van Unilever zelf. Derhalve zijn er 4 APF-en beschikbaar voor het onderbrengen van nieuwe pensioenregelingen. In totaal beogen de gezamenlijke APF-en 12 multi-client kringen, waaronder 1 specifieke DC-kring. Er valt dus zeker wat te kiezen!

Voor wie is een APF?

Zowel bestaande verzekerde pensioenregelingen als pensioenregelingen uit PPI's, ondernemingspensioenfondsen (OPF), beroepspensioenfondsen en niet-verplichte bedrijfstakpensioenfondsen (BPF) kunnen in een APF ondergebracht worden. Momenteel zijn alleen pensioenregelingen van verplichtgestelde BPF-en uitgesloten van deelname aan een APF.

Hoe verschilt een Algemeen Pensioenfonds van andere pensioenuitvoerders?

Een overzicht van de verschillende pensioenuitvoerders (verzekeraar, OPF, PPI of IORP) is elders op deze site opgenomen. 

Wat zijn in essentie de voordelen van een APF?

Verzekerde regelingen zijn momenteel erg duur geworden vanwege de uiterst lage marktrente. De prijs voor enig zicht op toekomstige indexatie van de pensioenen is daarmee voor veel ondernemingen ook (zo goed als onbetaalbaar) hoog geworden. APF-en bieden de mogelijkheid om tegen een gunstige prijs de bestaande pensioenregeling uit te blijven voeren, en bieden daarnaast het perspectief om op termijn mogelijk indexaties te kunnen uitkeren. Hierbij dient opgemerkt te worden dat opgebouwde pensioenen in de toekomst gekort kunnen worden. In de veelgestelde vragen kunt u onder andere meer lezen over de voordelen en nadelen van een APF.

Daarnaast biedt een APF de mogelijkheid om de pensioenregeling onder IFRS- en/of US GAAP-boekhoudregels als DC-regeling te mogen kwalificeren. Met name voor ondernemingen waarvan de jaarcijfers internationaal geconsolideerd moeten worden, is dit een groot voordeel ten opzichte van een verzekerde pensioenregeling.

Ook voor beschikbare premieregelingen is een APF een zeer interessant vehikel. Indien de opbouw binnen een APF plaatsvindt, heeft de deelnemer op de pensioendatum drie mogelijkheden om zijn pensioenkapitaal om te zetten:

  • Gegarandeerd pensioen (bij een verzekeraar)
  • Variabele pensioenuitkering 
  • Een niet gegarandeerd pensioen, met kans op indexatie.

Alleen als een deelnemer op de pensioenleeftijd reeds opgebouwde aanspraken of kapitaal heeft bij een APF, heeft de deelnemer de extra mogelijkheid om elders (bijvoorbeeld bij verzekeraars) gespaarde pensioenkapitalen bij het betreffende APF onder te brengen. En dus de extra mogelijkheid om dit elders opgebouwde kapitaal om te zetten in een "zacht" pensioen met een gerede kans op indexatie. Het mag, maar moet dus niet. Zoals gezegd, een extra mogelijkheid.

Hoe werkt een APF precies?

Een APF is een pensioenfonds waarbij zoals gebruikelijk de mee- en tegenvallers van de beleggingen worden gedeeld door de deelnemers. Máár daarnaast wordt - in tegenstelling tot de meeste verzekerde regelingen - wel gestreefd wordt naar indexatie. De mate waarin indexatie kan worden toegezegd hangt logischerwijs af van met name de hoogte van de premie en het beleggingsbeleid. Bij een relatief lage premie moet defensief belegd worden, omdat de gevolgen van slechte beleggingsresultaten per definitie niet gecompenseerd kunnen worden uit de (lage) premie.  Andersom blijkt te gelden dat kringen met een hoge premie ook offensiever beleggen, om zodoende meer kans te maken op (meer) indexatie. Doordat de meeste APF-en  meerdere collectiviteitskringen hebben, bestaat de keuze voor een hoge of lage premie meestal binnen 1 APF. De vermogens per kring zijn echter strikt afgescheiden en voor elke kring is sprake van een eigen premie-, indexatie- en beleggingsbeleid. Het kan derhalve niet zo zijn dat slechte beleggingsresultaten in de ene kring gevolgen heeft voor de andere kringen. 

Al met al valt er voldoende te kiezen binnen een APF en tussen de verschilend APFen. APFen bieden in potentie een oplossing voor een verzekerde regeling alsook voor pensioenfondsen.

Omdat het APF een pensioenfonds betreft, valt een APF onder specifieke governance wetgeving met een onafhankelijk bestuur, een raad van toezicht (RvT) en een belanghebbendenorgaan (BO). Hierin nemen onafhankelijk gekozen, professionele personen plaats, die gekozen (kunnen) worden door de deelnemende partijen in een APF. Zitting nemen in enig orgaan is geen verplichting en ook het deelnemen aan een verkiezing van de voorgedragen commissieleden is geen verplichting.

Ingeval van een APF met meerdere kringen, is in de praktijk gekozen voor één BO per kring of een overkoepelend BO voor alle kringen tezamen. Het voordeel van afzonderlijke BO's is dat alleen deze zich uitspreken over de eigen kring-specifieke thema’s, zoals indexatietoekenning maar zeker ook met betrekking tot het op verantwoorde wijze toelaten van nieuwe partijen. Het voordeel van een overkoepelend BO is uiteraard dat het BO niet alleen het belang dient van de individuele kringen, maar ook het belang van het gehele APF moet meenemen.

Boven alle kringen staat derhalve één centraal professioneel bestuur. Zie hieronder een organogram van een mogelijke structuur bij een Algemeen Pensioenfonds.mogelijke structuur bij een Algemeen Pensioen Fonds

Zijn alle APF-en hetzelfde?

Nee, niet alle APF-en zijn hetzelfde! Sterker nog, sommige (delen van) APF-en lijken niet eens op elkaar. Binnen sommige APF-en is het mogelijk te kiezen in welke collectiviteitskring het pensioen moet worden ondergebracht. Andere APF-en bieden weer een grote vrijheid om binnen de (enige) kring een eigen pensioenregeling uit te laten voeren. Ook deze collectiviteitskringen kunnen binnen een APF behoorlijk van elkaar verschillen, met name op het gebied van de premiehoogte en de wijze waarop belegd wordt: offensief of juist defensief. Zo is het goed mogelijk dat na verloop van tijd de ene collectiviteitskring binnen een APF een toeslag wordt verleend, terwijl in een andere collectiviteitskring van hetzelfde APF de pensioenaanspraken en -rechten gekort moeten worden. Het is daarom van groot belang de mogelijkheden van en verschillen tussen de diverse APF-en en de bijbehorende collectiviteitskringen te kunnen onderscheiden, om vervolgens op basis van een volledig inzicht de optimale keuzes te maken.

Huidige status?

Inmiddels zijn de eerste vergunningen door De Nederlandsche Bank verstrekt. Dat is het goede nieuws. De onzekere toekomst die met name van toepassing zal zijn op de eerste toetreders tot een kring, zijn echter momenteel de struikelblokken om tot een goed inzicht te komen bij de keuze van een APF. Een aantal pensioenfondsen zal hun besluit niet kunnen uitstellen en zullen zich met name moeten richten op de intrinsieke voordelen die een APF heeft. Lees voor meerdere opiniërende artikelen op onze actualiteitenpagina.

Indien u meer vragen heeft over het Algemeen Pensioenfonds, zie ook onze veelgestelde vragen of neem contact met ons op!

© 2017 www.deapfspecialist.nl is een website van Phenox Consultants